RSV (syncytialny wirus oddechowy) kojarzy się głównie z infekcjami u niemowląt, ale bywa też przyczyną poważnych zakażeń dolnych dróg oddechowych u osób starszych i przewlekle chorych. Najczęstsze powikłania to zapalenie płuc, a u osób z chorobami serca, płuc czy cukrzycą zakażenie może wymagać hospitalizacji. Zachorować można więcej niż raz — przechorowanie nie daje trwałej odporności.
Od 2026 roku dorośli mogą zaszczepić się przeciw RSV bezpośrednio w aptece, która ma podpisaną umowę z NFZ — bez wcześniejszej wizyty w przychodni.
Dla kogo jest to szczepienie?
Szczepienie jest dostępne dla osób dorosłych (18+), a zalecane przede wszystkim osobom ze zwiększonym ryzykiem ciężkiego przebiegu zakażenia. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH zalicza do grup ryzyka:
- osoby po 60. roku życia, w tym pensjonariuszy domów opieki,
- osoby z chorobami serca — m.in. niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną, zaburzeniami rytmu,
- osoby z przewlekłymi chorobami płuc, w tym POChP i astmą oskrzelową,
- osoby z cukrzycą, przewlekłą chorobą nerek lub chorobami hematologicznymi,
- osoby z obniżoną odpornością, w tym po przeszczepieniu narządu lub szpiku.
Osobną grupą są kobiety w ciąży — szczepienie w trzecim trymestrze służy biernej ochronie niemowlęcia w pierwszych miesiącach życia. Obowiązują tu odrębne zasady i inny preparat, a termin ustala lekarz prowadzący ciążę. Ostateczną ocenę zasadności szczepienia w konkretnej sytuacji zdrowotnej przeprowadza się podczas badania kwalifikacyjnego.
Kiedy najlepiej się zaszczepić?
Sezon zachorowań na RSV trwa w Polsce zwykle od października lub listopada do kwietnia lub maja. Szczepienie osoby dorosłej można wykonać w dowolnym momencie, ale najlepiej zaplanować je przed początkiem sezonu — czyli wczesną jesienią. Szczepionkę podaje się w schemacie jednodawkowym, domięśniowo.
Kto zaszczepi się bezpłatnie?
Osoby, które ukończyły 65 lat, otrzymują preparat bezpłatnie (refundacja 100%, wykaz leków „pacjent 65+”). Osoby w wieku 60–64 lata mają refundację częściową — z odpłatnością 50%. W pozostałych grupach wieku szczepionka jest pełnopłatna. Dla kobiet w ciąży obowiązują odrębne zasady refundacji wybranego preparatu.
Niezależnie od wieku i poziomu refundacji koszt samego badania kwalifikacyjnego i podania szczepionki w aptece pokrywa NFZ — pacjent nie płaci za wykonanie szczepienia. O ostatecznym poziomie odpłatności za preparat decyduje osoba wystawiająca receptę, na podstawie wieku i uprawnień pacjenta. Wykazy refundacyjne bywają aktualizowane, więc aktualny stan najlepiej potwierdzić przy wystawianiu recepty.
Jak zaszczepić się w aptece?
Potrzebna jest recepta na szczepionkę — może ją wystawić lekarz albo uprawniony farmaceuta bezpośrednio w aptece, także receptę z refundacją, jeśli pacjent spełnia kryteria wiekowe. Na wizytę warto zabrać dokument tożsamości. Bezpośrednio przed podaniem szczepionki przeprowadzane jest krótkie badanie kwalifikacyjne, a po szczepieniu pacjent pozostaje na krótkiej obserwacji. W aptekach szczepienia wykonują farmaceuci z dodatkowymi kwalifikacjami.
Pełny opis kwalifikacji, refundacji i sposobu umówienia terminu w Punkcie Szczepień Apteki CALMA znajdziesz na stronie Szczepienie przeciw RSV w Pabianicach. Jeśli planujesz w tym samym okresie także szczepienie przeciw grypie, warto o tym wspomnieć podczas kwalifikacji — o możliwości podania obu preparatów decyduje osoba kwalifikująca.
Najczęściej zadawane pytania
Czy muszę iść najpierw do lekarza?
Nie. Receptę na szczepionkę może wystawić uprawniony farmaceuta bezpośrednio w aptece. Wyjątkiem są kobiety w ciąży — termin i zasadność szczepienia ustala lekarz prowadzący ciążę.
Czy szczepienie jest zawsze bezpłatne?
Podanie szczepionki i badanie kwalifikacyjne w aptece — tak, finansuje je NFZ. Sam preparat jest bezpłatny dla osób od 65. roku życia, częściowo refundowany w wieku 60–64 lata, a w pozostałych grupach pełnopłatny.
Czy szczepienie trzeba powtarzać co sezon?
Schemat szczepienia jest jednodawkowy i nie działa tak jak coroczne szczepienie przeciw grypie. Zalecenia dotyczące ewentualnych kolejnych dawek są aktualizowane — o tym, czy i kiedy powtórzyć szczepienie, zapytaj lekarza albo farmaceutę.
Ile trwa cała wizyta?
Poza samym podaniem szczepionki pacjent pozostaje na krótkiej obserwacji, zwykle około 15–20 minut.
Jakie odczyny mogą wystąpić po szczepieniu?
Najczęściej zgłaszane są ból w miejscu wstrzyknięcia, zmęczenie, bóle mięśni, głowy i stawów. Są zwykle łagodne i przemijające. O wątpliwościach dotyczących własnego stanu zdrowia porozmawiaj z farmaceutą albo lekarzem.
Źródła: Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH — Szczepienia.info, „Szczepionka przeciw RSV” oraz Narodowy Fundusz Zdrowia — „Szczepienia w aptece 2026”.